Vrouwenkiesrecht 100 jaar

Honderd jaar geleden, op 3 juli 1918, werd Suze Groeneweg als eerste vrouw in de Tweede Kamer gekozen. Door mannen, want er was op dat moment alleen passief kiesrecht voor vrouwen. Pas het jaar daarna kwam er actief kiesrecht voor mannen én vrouwen. Dus in 2019 volgt het complete 100-jarige vrouwenkiesrechtjubileum.

Groeneweg mocht destijds geen feminist heten, omdat ze niets zag in aparte vrouwenorganisaties. Zij wilde in het parlement samen met mannen strijden voor: gelijke rechten op arbeid en gelijke beloning, ontwapening, moederschapszorg, betere kinderopvang en beter onderwijs.

Op een partijcongres in 1913 sprak ze over haar afkeer van vrouwenbijeenkomsten : ‘Ieder jaar heb ik mijn tegenzin overwonnen en ben naar de jaarvergadering der vrouwen gegaan en elk jaar ben ik er ziek van thuis gekomen.'(…) Het voelde voor haar als iets onnatuurlijks om daar met een afgezonderd groepje van hetzelfde geslacht aardig en lief tegen elkaar te doen, lees ik in de bijgaande brochure. Zij meende dat een zelfstandige landelijke vrouwenorganisatie een stempel van ongelijkwaardigheid op vrouwen zou drukken. Groeneweg was haar tijd dus ver vooruit. De laatste jaren zien we de (meeste) vrouwenbewegingen richting samenwerking gaan.

Marianne Thieme bekijkt de expositie: Suze Groeneweg

In ProDemos, huis voor democratie en rechtsstaat in Den Haag, is een mooie expositie gewijd aan deze eerste vrouw in de Tweede Kamer. Marianne Thieme (fractievoorzitter Partij voor de Dieren) knipte als openingshandeling een lint door. Zij droeg een blauwe jurk met daarop de woorden: ‘Wat komen jullie hier doen?’ Dat was maar al te vaak de reactie op vrouwen in de politiek. Thieme, die een boek schrijft over sociale bewegingen, vindt de huidige politieke cultuur nog steeds erg macho. Zij voelt wel voor (her)invoering van een vrouwenoverleg dat de partijen overstijgt.

Anno 2018 is de verhouding tussen aantal mannen en vrouwen in het parlement nog steeds erg scheef: maar 49 van de 150 Tweede Kamerleden zijn vrouw. Dat is beter geweest. We hebben overigens maar twee vrouwelijke fractievoorzitters.

Voor mij is Suze Groeneweg een feminist. Feminisme staat voor een geheel van maatschappelijke en politieke bewegingen die ongelijke (machts-)verhoudingen tussen mannen en vrouwen kritisch analyseert en emancipatie nastreeft. Dat betekent gelijkwaardigheid op economisch, sociaal, politiek en persoonlijk vlak. Met alle kennis van nu zou je verwachten dat de ene helft van de mensheid inziet dat de andere helft evenveel waard is. En dus gelijke kansen en rechten verdient. Politici zouden het voortouw moeten nemen om deze doelen sneller te bereiken. Politiek is te belangrijk om alleen aan mannen over te laten.

 Te zien in ProDemos, Hofweg 1 Den Haag. Tot en met 1 september 2018.

Geplaatst op 9 juli 2018